So với các quy định được thay thế, Nghị định số 307/2026/NĐ-CP có nhiều điểm mới quan trọng, góp phần hoàn thiện cơ chế phát huy vai trò của người có uy tín, đồng thời mở rộng các chính sách chăm lo đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
Một trong những điểm nổi bật là mở rộng phạm vi điều chỉnh, không chỉ quy định về người có uy tín mà còn bổ sung chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Về tiêu chuẩn người có uy tín, Nghị định quy định cụ thể hơn, yêu cầu người được lựa chọn phải là người gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có uy tín trong cộng đồng; có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; có khả năng tuyên truyền, vận động Nhân dân và được cộng đồng tin tưởng, tín nhiệm.
Đối tượng được lựa chọn cũng được quy định rõ hơn, bao gồm già làng, trưởng dòng họ, chức sắc, chức việc tôn giáo, người làm công tác bảo tồn văn hóa truyền thống, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang đã nghỉ hưu hoặc những cá nhân tiêu biểu khác có ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng.
Đáng chú ý, thẩm quyền công nhận người có uy tín được phân cấp về Chủ tịch UBND cấp xã, thay vì quy trình nhiều cấp như trước đây. Hằng năm, UBND cấp xã tổ chức rà soát, đánh giá, thực hiện công nhận, đưa ra khỏi danh sách hoặc bổ sung người có uy tín theo đúng tiêu chuẩn và quy trình quy định. Việc phân cấp này góp phần rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và bảo đảm sát với tình hình thực tế tại địa phương.
Nghị định cũng quy định chặt chẽ hơn về trình tự, thủ tục lựa chọn, công nhận, thay thế và đưa ra khỏi danh sách người có uy tín, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan, phát huy quyền làm chủ của cộng đồng dân cư. Đồng thời, bổ sung cụ thể các trường hợp đưa ra khỏi danh sách như người có uy tín qua đời, chuyển nơi cư trú, tự nguyện xin thôi, không còn đủ điều kiện hoặc bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Về chính sách đối với người có uy tín, Nghị định tiếp tục duy trì các chế độ thông tin, bồi dưỡng kiến thức, tham quan, học tập kinh nghiệm, hỗ trợ khi ốm đau, khó khăn và thăm hỏi, động viên khi cần thiết. Đồng thời, bổ sung các quy định cụ thể hơn về chính sách gặp mặt, biểu dương, tôn vinh và khen thưởng nhằm ghi nhận những đóng góp của người có uy tín trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, giữ gìn an ninh trật tự, phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Đặc biệt, Điều 16 của Nghị định quy định việc thay thế các văn bản trước đây về chính sách đối với người có uy tín, qua đó thống nhất hệ thống chính sách trong một văn bản pháp lý mới, đồng thời cập nhật các quy định phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương và yêu cầu quản lý hiện nay.
Việc ban hành Nghị định số 307/2026/NĐ-CP thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp tục phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong giai đoạn mới.
307_2026_nd-cp_04082026-signed.signed.pdf